วิเคราะห์อาการ Trip

EOCR ทริปตอนสตาร์ทมอเตอร์ แก้อย่างไร

เขียนโดย: ทีมวิศวกรรม SAV Automationอ้างอิง: ตามมาตรฐาน IEC 60947-4-1 (ดูแหล่งอ้างอิงด้านล่าง)ปรับปรุงล่าสุด: 25 กรกฎาคม 2569

คำตอบโดยสรุป

การทริปตอนสตาร์ทมักเกิดจากกระแสเริ่มต้นของมอเตอร์แบบ DOL ที่สูงราว 6–8 เท่าของกระแสพิกัด ในช่วงสั้น ๆ ถ้าตั้งเวลาหน่วงเริ่มต้น (Start Delay / O-Time) สั้นเกินไป รีเลย์จะมองว่าเป็นโหลดเกินแล้วตัด วิธีแก้คือตั้ง Start Delay ให้ครอบเวลาที่มอเตอร์เร่งจนถึงรอบ ตรวจว่าโหลดไม่ติดขัด และพิจารณาวิธีสตาร์ตที่ลดกระแสถ้าจำเป็น

อาการยอดฮิต: กดสตาร์ตแล้วมอเตอร์ทริปทันทีหรือภายในไม่กี่วินาที ทั้งที่ตอนเดินปกติดี ส่วนใหญ่ไม่ใช่มอเตอร์เสีย แต่เป็นเรื่องของ กระแสเริ่มต้น ที่สูงกว่าปกติมากในช่วงเร่งรอบ

ทำไมกระแสตอนสตาร์ทถึงสูง

มอเตอร์เหนี่ยวนำตอนเริ่มหมุนจะกินกระแสสูงเพื่อสร้างแรงบิดเร่งโหลด การสตาร์ตแบบ Direct-On-Line (DOL) กระแสเริ่มต้น (Starting / Inrush Current) สูงประมาณ 6–8 เท่า ของกระแสพิกัด ในช่วงสั้น ๆ จนกว่าจะถึงรอบ

⚠️ รีเลย์ตีความเป็นโหลดเกิน

ถ้า Start Delay สั้นเกินไป รีเลย์จะเห็นกระแส 6–8 เท่านั้นเป็น “โหลดเกิน” แล้วสั่งตัด ทั้งที่เป็นกระแสเริ่มต้นปกติ

วิธีแก้ทีละขั้น

ตั้ง Start Delay / O-Time ให้ครอบเวลาสตาร์ต — ให้ยาวพอที่มอเตอร์เร่งจนถึงรอบทำงาน แต่ไม่ยาวจนป้องกันช้า
ตรวจว่าโหลดไม่ติดขัด — ถ้าเพลาค้างหรือโหลดหนักผิดปกติ กระแสจะค้างสูง (กลายเป็น Locked Rotor จริง)
เช็คช่วงกระแสที่ตั้ง — ให้กระแสพิกัดอยู่กลางช่วง ไม่ชิดขอบล่างจนไวเกิน ดู เครื่องช่วยเลือกช่วงกระแส EOCR
โหลดหนัก/สตาร์ตถี่ — พิจารณาวิธีสตาร์ตที่ลดกระแส เช่น Star-Delta หรือ Soft Starter

ตัวอย่างการคิด

มอเตอร์พิกัด 10 A · DOL → กระแสเริ่มต้น ≈ 6–8 × 10 = 60–80 A (ช่วงสั้น ๆ)

ถ้ารีเลย์ตั้ง Start Delay สั้นกว่าที่มอเตอร์ใช้เร่งรอบ ก็จะตัดระหว่างที่กระแสยังสูงอยู่ — จึงต้องเผื่อเวลาให้พอ

แยกจากอาการอื่น

ถ้าทริป ระหว่างเดิน (ไม่ใช่ตอนสตาร์ท) ให้ดู แยกอาการทริป: โหลดเกิน กับ ขาดเฟส แทน และถ้าทริปทั้งที่ทุกอย่างดูปกติ ดู การตั้งค่าและ CT ratio

มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง

พฤติกรรมการป้องกันของ Motor Starter อ้างอิง IEC 60947-4-1:2023 (Ed. 5.0) ค่าการตั้งเวลาและช่วงกระแส ที่เหมาะสมให้ยึดคู่มือรีเลย์รุ่นนั้นและลักษณะโหลดจริงเป็นหลัก

ให้ทีมวิศวกร SAV ช่วยเลือกรุ่น

EOCR-SSD ดิจิทัล →ดู EOCR ทั้งหมด →

💬 ปรึกษา / ส่ง Nameplate ทาง LINE 🧾 ขอใบเสนอราคา

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

กระแสเริ่มต้นของมอเตอร์สูงแค่ไหน?

การสตาร์ตแบบ Direct-On-Line (DOL) กระแสเริ่มต้นสูงประมาณ 6–8 เท่าของกระแสพิกัด ในช่วงเวลาสั้น ๆ จนกว่ามอเตอร์จะเร่งถึงรอบ ค่าจริงขึ้นกับชนิดมอเตอร์และโหลด ดู Nameplate/Datasheet

ตั้ง Start Delay เท่าไรดี?

ตั้งให้ครอบเวลาที่มอเตอร์ใช้เร่งจนถึงรอบทำงาน (มักไม่กี่วินาที) โดยไม่ยาวเกินจนป้องกันช้า ค่าที่เหมาะขึ้นกับโหลดและวิธีสตาร์ต ควรอ้างอิงคู่มือรีเลย์และลักษณะงานจริง

ถ้าตั้ง Start Delay แล้วยังทริปตอนสตาร์ท?

ตรวจว่าโหลดติดขัด/เพลาค้างหรือไม่ (อาจเป็น Locked Rotor จริง) เช็คช่วงกระแสที่ตั้งว่าครอบคลุมพิกัด และพิจารณาวิธีสตาร์ตที่ลดกระแส เช่น Star-Delta หรือ Soft Starter สำหรับโหลดหนัก

แหล่งอ้างอิง

IEC 60947-4-1:2023 (Ed. 5.0) — Contactors and motor-starters – Electromechanical contactors and motor-starters

เนื้อหานี้เป็นข้อมูลเชิงเทคนิคเพื่อการศึกษาและการเลือกอุปกรณ์เบื้องต้น ค่าที่คำนวณเป็น “ค่าประมาณ” การออกแบบและติดตั้งจริงต้องตรวจสอบกับข้อมูลบน Nameplate มาตรฐานฉบับปัจจุบัน และวิศวกรผู้มีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ SAV ไม่รับผิดชอบต่อการนำไปใช้นอกบริบท