ZCT & Ground Fault

วิธีเลือกขนาด ZCT: วัดจากกระแสหรือขนาดรู?

เขียนโดย: ทีมวิศวกรรม SAV Automationอ้างอิง: ตามหลักการ Zero-phase Current Transformer และเอกสารข้อมูลผลิตภัณฑ์ Woonyoung ZCT (ดูแหล่งอ้างอิงด้านล่าง)ปรับปรุงล่าสุด: 25 กรกฎาคม 2569

คำตอบโดยสรุป

การเลือก ZCT ไม่ได้ดูจากกระแสโหลดเหมือน CT วัดกระแสทั่วไป แต่ต้องดู (1) ชนิด Ground Fault Relay และความเข้ากันได้ของเอาต์พุต (200mA/1.5mA หรือ 200mA/100mV) (2) ขนาดรูให้สายทุกเส้นลอดผ่านครบ (3) เส้นผ่านศูนย์กลางรวมของสาย (Cable OD) (4) จำนวนสาย (5) ระยะติดตั้งจาก ZCT ถึงรีเลย์ และ (6) ข้อกำหนดของผู้ผลิต

คำถามยอดฮิตคือ “เลือก ZCT จากกระแสกี่แอมป์?” — คำตอบสั้น ๆ คือ ZCT ไม่ได้เลือกจากกระแสโหลด เหมือน CT วัดกระแสทั่วไป เพราะ ZCT ตรวจ “กระแสรั่ว” ไม่ใช่กระแสของโหลด บทความนี้สรุปสิ่งที่ต้องดูจริง

สิ่งที่ต้องดูเมื่อเลือก ZCT

ชนิดของ Ground Fault / Earth Leakage Relay ที่ใช้ และ เอาต์พุตที่เข้ากัน — Woonyoung มีทั้งแบบ 200mA / 1.5mA และ 200mA / 100mV ต้องเลือกให้ตรงกับที่รีเลย์รองรับ
ขนาดรู (window) — ต้องให้สายที่มีกระแสทุกเส้นลอดผ่าน ครบและสบาย เผื่อฉนวนและการดัดสาย
เส้นผ่านศูนย์กลางรวมของสาย (Cable OD รวม) — รวมทุกเส้นที่ต้องลอดผ่าน แล้วเทียบกับขนาดรูของรุ่น
จำนวนสาย / รูปแบบการเดินสาย — 3 เฟส 3 สาย หรือ 3 เฟส 4 สาย (มีนิวทรัล)
ระยะติดตั้งจาก ZCT ถึงรีเลย์ และชนิดสายสัญญาณ ตามที่ผู้ผลิตกำหนด
ข้อกำหนดของผู้ผลิต — ค่าความไว ความแม่นยำ และเงื่อนไขการติดตั้ง

⚠️ ข้อควรระวังการติดตั้ง

ให้สายที่มีกระแสทุกเส้นลอดผ่านแกนเดียวกันในทิศทางเดียวกัน · สายดิน (PE) ต้องไม่ลอดผ่าน · ยึด ZCT ให้แน่นไม่สั่น

ทำไมไม่เลือกจากกระแสโหลด

เพราะในสภาวะปกติ ผลรวมกระแสที่ลอดผ่าน ZCT เป็นศูนย์ ไม่ว่ากระแสโหลดจะมากหรือน้อย ZCT “เห็น” เฉพาะ ส่วนต่างที่รั่วลงดินเท่านั้น สิ่งที่กำหนดการเลือกจึงเป็น ขนาดรูให้สายลอดครบ และ ความเข้ากันได้กับรีเลย์ ไม่ใช่พิกัดกระแสของมอเตอร์

สรุปขั้นตอนสั้น ๆ

ดูว่ารีเลย์ที่ใช้ต้องการเอาต์พุตแบบไหน (1.5mA หรือ 100mV)
รวม Cable OD ของสายทุกเส้นที่ต้องลอดผ่าน
เลือกรุ่นที่ขนาดรูใหญ่พอ + เผื่อ
ตรวจระยะติดตั้งและชนิดสายสัญญาณตามผู้ผลิต

ให้ SAV ช่วยตรวจ

ไม่แน่ใจว่าสายจะลอด ZCT ได้ครบไหม หรือรุ่นไหนเข้ากับรีเลย์ที่ใช้? ลองใช้ เครื่องช่วยเลือกขนาดรู ZCT จาก Cable OD คัดกรองเบื้องต้น แล้วส่ง จำนวนสาย ขนาดสาย และ Cable OD มาให้ทีมวิศวกร SAV ช่วยตรวจสอบขนาด ZCT ที่เหมาะสมได้

ให้ทีมวิศวกร SAV ช่วยเลือกรุ่น

ZCT Woonyoung (200mA/1.5mA) →ZCT Woonyoung (200mA/100mV) →

💬 ปรึกษา / ส่ง Nameplate ทาง LINE 🧾 ขอใบเสนอราคา

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

เลือก ZCT จากกระแสโหลดได้ไหม?

ไม่ใช่หลัก ZCT ตรวจ 'กระแสรั่ว' ไม่ใช่กระแสโหลด สิ่งที่ต้องดูคือความเข้ากันได้กับรีเลย์ ขนาดรูให้สายทุกเส้นลอดผ่านครบ และ Cable OD รวม

รู ZCT ต้องเผื่อขนาดแค่ไหน?

ต้องให้สายที่มีกระแสทุกเส้นลอดผ่านได้สบาย ๆ พร้อมเผื่อฉนวนและการดัดสาย โดยดู Cable OD รวมของทุกเส้นเทียบกับขนาดรูของรุ่นนั้น

ZCT อยู่ไกลจากรีเลย์ได้กี่เมตร?

ขึ้นกับชนิดรีเลย์ ชนิดสาย และรุ่น ZCT ควรใช้สายตามที่ผู้ผลิตกำหนดและไม่เกินระยะที่ระบุ เพื่อไม่ให้สัญญาณตกจนตรวจจับพลาด — สอบถามทีม SAV เพื่อตรวจกับสเปกจริง

แหล่งอ้างอิง

Woonyoung ZCT Datasheet (WYZR series) — ข้อมูลขนาดรู เอาต์พุต และการติดตั้ง

เนื้อหานี้เป็นข้อมูลเชิงเทคนิคเพื่อการศึกษาและการเลือกอุปกรณ์เบื้องต้น ค่าที่คำนวณเป็น “ค่าประมาณ” การออกแบบและติดตั้งจริงต้องตรวจสอบกับข้อมูลบน Nameplate มาตรฐานฉบับปัจจุบัน และวิศวกรผู้มีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ SAV ไม่รับผิดชอบต่อการนำไปใช้นอกบริบท