ติดตั้ง & สตาร์ทมอเตอร์
ตั้งค่า EOCR ครั้งแรก: กระแส, D-Time, O-Time และทดสอบทริป
การตั้งค่า EOCR ครั้งแรกเริ่มจากอ่านกระแสพิกัด (FLA) บน Nameplate มอเตอร์ แล้วตั้ง Current Dial ตามค่านั้นโดยให้อยู่กลาง ๆ ช่วงของรุ่น ตั้ง D-Time (หน่วงช่วงสตาร์ท) ให้ยาวกว่าเวลาสตาร์ทจริงเพราะกระแสสตาร์ทแบบ DOL สูงราว 6–8 เท่า ตั้ง O-Time (หน่วงตอนใช้งาน) ตามลักษณะโหลด แล้วทดสอบทริปให้คอนแทคเตอร์ปลดจริงก่อนปล่อยใช้งาน
บทความนี้คือขั้นตอน ตั้งค่าครั้งแรกตอน Commissioning — ทำตามลำดับเดียวจบ ตั้งแต่อ่าน Nameplate จนทดสอบทริป (ถ้ารีเลย์ใช้งานอยู่แล้วและทริปบ่อย ให้ไปที่ ตรวจการตั้งค่าและ CT ratio แทน)
เริ่มจาก Nameplate — หา FLA ให้เจอ
ค่าเดียวที่สำคัญที่สุดคือ กระแสพิกัด (Full-Load Amps / FLA) บน Nameplate มอเตอร์ ที่แรงดันที่ใช้จริง อย่าใช้ค่าจากการคำนวณแทนถ้ามี Nameplate ให้ดู
ถ่ายรูป Nameplate ก่อนปิดฝาครอบ ได้ใช้ทั้งตอนตั้งค่า ตอนสั่งอะไหล่ และตอนขอคำแนะนำรุ่น ยังไม่รู้กระแส? ประมาณได้จาก เครื่องคำนวณกระแสมอเตอร์
ตั้ง Current Dial
ตั้งค่ากระแสเท่า FLA เป็นจุดเริ่มต้น โดยหลักสำคัญคือค่าที่ตั้งควรอยู่ กลาง ๆ ช่วงของรุ่น เช่น มอเตอร์ 4 A เหมาะกับรุ่นช่วง 0.5–6 A มากกว่ารุ่น 3–30 A เพราะตั้งได้ละเอียดกว่า — จับคู่กระแสกับรุ่นได้ที่ เครื่องช่วยเลือกช่วงกระแส EOCR
ถ้ามอเตอร์เล็กจนกระแสต่ำกว่าช่วง ให้ร้อยสายหลายรอบแล้วตั้ง Dial = กระแสจริง × จำนวนรอบ (ดู วิธีต่อสาย EOCR)
ถ้ารีเลย์/CT อยู่ในกิ่งเดลต้า ค่าตั้งต้องเป็น FLA × 0.58 ไม่ใช่ FLA ตรง ๆ — อ่าน EOCR ในวงจรสตาร์-เดลต้า
D-Time กับ O-Time ต่างกันอย่างไร
| ค่า | ทำงานเมื่อไร | ตั้งอย่างไร |
|---|---|---|
| D-Time (Start Delay) | เฉพาะช่วงสตาร์ท | ยาวกว่าเวลาสตาร์ทจริงเล็กน้อย เพื่อข้ามช่วงกระแสสตาร์ทที่สูง |
| O-Time (Operation Delay) | ขณะใช้งานปกติ | สั้นพอที่จะป้องกันทัน แต่ไม่ไวจนทริปกับการแกว่งชั่วครู่ |
กระแสสตาร์ทแบบ DOL ≈ 6–8 × FLA → ตั้ง D-Time ยาวกว่าเวลาสตาร์ทจริง +1–2 วินาที
ช่วงที่ตั้งได้ตามเอกสารข้อมูล: EOCR-SS D-Time 1–120 s, O-Time 0.3, 1–30 s (แบบ Definite) · EOCR-SSD D-Time 1–30 s, O-Time 0.5, 1–10 s — รุ่นอื่นตรวจจากคู่มือรุ่นนั้น
ทดสอบทริปก่อนปล่อยใช้งาน
ทดสอบการทริป (ปุ่ม TEST ในรุ่นที่มี หรือวิธีตามคู่มือ) แล้วยืนยันว่า คอนแทคเตอร์ปลดจริง ไม่ใช่แค่ไฟทริปติด จากนั้นกด RESET สตาร์ทมอเตอร์จริง แล้วอ่านกระแสใช้งานเทียบกับค่าที่ตั้งไว้
การทดสอบทริปทำให้มอเตอร์หยุด ให้ทดสอบขณะยังไม่ต่อโหลดจริงหรือนัดหมายกับฝ่ายผลิตก่อน
เช็คลิสต์ก่อนส่งมอบ
- ค่า Current Dial ตรง FLA (หรือ FLA × 0.58 กรณีกิ่งเดลต้า) และอยู่กลางช่วงรุ่น
- D-Time ยาวกว่าเวลาสตาร์ทจริง — สตาร์ทซ้ำ 2–3 ครั้งแล้วไม่ทริป
- ทดสอบทริปแล้วคอนแทคเตอร์ปลดจริง และ RESET กลับมาทำงานได้
- บันทึกค่าที่ตั้งทั้งหมดติดหน้าตู้ พร้อมรูป Nameplate
อ่านต่อ
ถ้าทริปเฉพาะตอนสตาร์ท ดู EOCR ทริปตอนสตาร์ท ทริปบ่อยระหว่างใช้งาน ดู ตรวจการตั้งค่าและ CT ratio
มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง
พฤติกรรมการป้องกันของ Motor Starter อ้างอิง IEC 60947-4-1:2023 (Ed. 5.0) ช่วงเวลาและช่วงกระแสที่ตั้งได้จริงของแต่ละรุ่นให้ยึดเอกสารข้อมูลของรุ่นนั้นเป็นหลัก
ให้ทีมวิศวกร SAV ช่วยเลือกรุ่น
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ตั้ง Current Dial เท่า FLA เป๊ะ หรือเผื่อกี่เปอร์เซ็นต์?
จุดเริ่มต้นที่ปลอดภัยคือตั้งเท่า FLA บน Nameplate ถ้ามอเตอร์ระบุ Service Factor สูงกว่า 1.0 และโหลดใช้งานถึงจริง จึงพิจารณาเผื่อขึ้นเล็กน้อยตามคู่มือรุ่น อย่าตั้งสูงกว่านั้นเพื่อหนีการทริป เพราะเท่ากับลดการป้องกัน
D-Time ควรตั้งกี่วินาทีสำหรับสตาร์ทแบบ DOL?
ให้ยาวกว่าเวลาที่กระแสสตาร์ทลดลงมาสู่ระดับปกติเล็กน้อย มอเตอร์ทั่วไปสตาร์ท DOL ใช้เวลาไม่กี่วินาที จับเวลาสตาร์ทจริงแล้วบวกเผื่อ 1–2 วินาที ช่วงตั้งได้ของรุ่น เช่น EOCR-SSD คือ 1–30 วินาที และ EOCR-SS คือ 1–120 วินาที
ตั้งเสร็จแล้วยังทริปตอนสตาร์ท ต้องดูอะไร?
ส่วนใหญ่คือ D-Time สั้นกว่าเวลาสตาร์ทจริง หรือกระแสใช้งานอยู่ชิดขอบล่างของช่วงรุ่นทำให้รีเลย์ไวเกิน ไล่ตรวจตามบทความทริปตอนสตาร์ทและการตั้งค่า/CT ratio
แหล่งอ้างอิง
- Schneider Electric — EOCR-SS Datasheet (EOCRSS-30S) — ช่วงกระแส 3–30 A, O-Time 0.3, 1–30 s, D-Time 1–120 s (แบบ Definite)
- Schneider Electric — EOCR-SSD Datasheet (EOCRSSD-05S) — ช่วงกระแส 0.5–6 A, D-Time 1–30 s, O-Time 0.5, 1–10 s
- IEC 60947-4-1:2023 (Ed. 5.0) — Contactors and motor-starters – Electromechanical contactors and motor-starters
เนื้อหานี้เป็นข้อมูลเชิงเทคนิคเพื่อการศึกษาและการเลือกอุปกรณ์เบื้องต้น ค่าที่คำนวณเป็น “ค่าประมาณ” การออกแบบและติดตั้งจริงต้องตรวจสอบกับข้อมูลบน Nameplate มาตรฐานฉบับปัจจุบัน และวิศวกรผู้มีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ SAV ไม่รับผิดชอบต่อการนำไปใช้นอกบริบท